Krwiodastwo

Zostań Honorowym Dawcą Krwi

Sprawdź czy możesz zostać dawcą, zapoznaj się z wytycznymi, które mówią, kto może a kto nie może oddawać krwi.

KREW LUB JEJ SKŁADNIKI MOŻE ODDAĆ OSOBA, KTÓRA:

– odpowiada wymaganiom zdrowotnym pozwalającym na ustalenie na podstawie badań lekarskich i badań laboratoryjnych, że każdorazowe pobranie krwi nie spowoduje ujemnych skutków dla jego stanu zdrowia lub stanu zdrowia przyszłego biorcy w szczególności na skutek występowania przeciwwskazań stałych lub czasowych do pobrania krwi;
– przedstawi dokument tożsamości ze zdjęciem, adresem zamieszkania oraz numerem PESEL (np. dowód osobisty, prawo jazdy, paszport, legitymację szkolną lub studencką, książeczkę ubezpieczeniową), natomiast w przypadku obcokrajowców odpowiednik PESEL bądź identyfikator dokumentu;
– posługuje się językiem polskim w mowie i piśmie w stopniu umożliwiającym bez osób trzecich na zrozumienie treści kwestionariusza oraz samodzielne udzielenie odpowiedzi podczas wywiadu lekarskiego, ponadto jej dane, jeżeli są dostępne, powinny znajdować się w centralnym rejestrze mieszkańców Polski;
– jest w wieku od 18 do 65 lat

osoba powyżej 65 roku życia może oddać krew po corocznym uzyskaniu zgody lekarza w centrum krwiodawstwa,
dawca pierwszorazowy po 60 roku życia może oddać krew po uzyskaniu zgody lekarza rodzinnego;
waży powyżej 50 kg;

– temperatura jej ciała, która mierzona jest pod pachą nie powinna przekraczać 37°C;

– przeszła pozytywnie badanie lekarskie poprzedzające pobranie krwi od kandydata na dawcę krwi lub od dawcy krwi, obejmujące: wywiad medyczny oraz skrócone badanie przedmiotowe.

Nie mogą oddawać krwi osoby które

DYSKWALIFIKACJA CZASOWA

1. po przebyciu choroby zakaźnej np.:
– grypa bądź infekcje grypopodobne: 2 tygodnie po ustąpieniu objawów,
– gorączka ponad 38°C: 2 tygodnie po ustąpieniu objawów,
– mononukleoza zakaźna: 6 miesięcy od czasu wyzdrowienia,
– toksoplazmoza: 6 miesięcy od daty wyleczenia,
– rzeżączka: 12 miesięcy od zakończenia leczenia,
– gruźlica: 2 lata od daty potwierdzonego wyleczenia,
– bruceloza i gorączka Q: 2 lata od potwierdzenia wyleczenia,
– gorączka reumatyczna: 2 lata od ustąpienia objawów, jeżeli nie nastąpiła przewlekła choroba serca,
– zapalenie szpiku: 2 lata od potwierdzonego wyleczenia,
– malaria np.:

3 lata po powrocie z ostatniej wizyty na terenach endemicznego występowania malarii, gdy nie występują objawy choroby
3 lata po zakończeniu leczenia przy braku objawów choroby

2. po szczepieniu, w zależności od rodzaju szczepionki czas dyskwalifikacji wynosi:
– 48 godzin od szczepienia szczepionkami z zabitymi bakteriami, wirusami przeciw cholerze, durowi brzusznemu, krztuścowi, durowi plamistemu,
– 48 godzin od szczepienia przeciwko wściekliźnie, kleszczowemu zapaleniu mózgu, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B,
– 48 godzin od przyjęcia anatoksyny błonicowej i tężcowej,
– 3 miesiące po biernym uodpornieniu surowicami odzwierzęcymi,
– 4 tygodnie od szczepienia szczepionkami z osłabionymi bakteriami i wirusami przeciw BCG (gruźlica), odrze, różyczce, żółtej febrze

3. gdy kandydat na dawce był narażony na niebezpieczeństwo zarażenia chorobami przenoszonymi przez krew

Dyskwalifikacja na 6 miesięcy, następuje po:
– badaniu endoskopowym przy użyciu fiberoendoskopu,
– kontakcie śluzówki z krwią lub po ukłuciu igłą,
– przetoczeniu składników krwi,
– przeszczepie ludzkich komórek lub tkanek,
– dużym zabiegu chirurgicznym,
– tatuażu lub przekłuciu części ciała,
– akupunkturze, chyba że została wykonana przez wykwalifikowanego lekarza przy użyciu jałowych i jednorazowych igieł,
– narażeniu na ryzyko z powodu bliskiego kontaktu w warunkach domowych z chorymi na wirusowe zapalenie wątroby

4. przyjmowanie leków
– okres dyskwalifikacji jest różny w zależności od choroby i rodzaju przyjmowanych leków,
– w przypadku zażywania aspiryny lub innych leków zawierających kwas acetylosalicylowy, krew można oddać po upływie 3 dni od ostatniego zażycia,
– brak dyskwalifikacji jest w przypadku przyjmowania: witamin, doustnych leków antykoncepcyjnych oraz leków hormonalnych stosowanych w okresie menopauzy.

5. inne
– okres miesiączkowania i do 3-ech dni po zakończeniu
– cały okres pobytu w zakładzie karnym i 6 miesięcy po jego opuszczeniu

– 6 miesięcy od powrotu z krajów o wysokiej zachorowalności na AIDS (np. Afryka Środkowa i Zachodnia, Tajlandia),
– 6 miesięcy od powrotu do kraju, w których endemicznie występują choroby tropikalne
– 28 dni od chwili opuszczenia terenu, gdzie występują przypadki przeniesienia Wirusa zachodniego Nilu (WNV) na ludzi

DYSKWALIFIKACJA STAŁA

1. choroby zakaźne np.:
– wirusowe zapalenie wątroby typu B i C
– babeszjoza
– Kala Azar (leiszmanioza trzewna)
– promienica
– tularemia
– trypanosomoza cruzi (Gorączka Chagasa)
– HTLV I/II

2. choroby układu krążenia przebyte lub aktualne np.
– niewydolność krążenia
– znacznego stopnia miażdżyca
– stan po zawale mięśnia sercowego
– zaburzenia rytmu serca

3. choroby układu nerwowego np.
– padaczka
– choroby psychiczne
4. nosiciele wirusa HIV oraz chorzy na AIDS
5. osoby należące do grupy wysokiego ryzyka zakażenia się wirusem HIV (np. narkomani, osoby uprawiające prostytucję)
6. alkoholicy i lekomani
7. kiła
8. stosowanie leków domięśniowo lub dożylnie nie przepisanych przez lekarza
9. nowotwory złośliwe
10. cukrzyca
11. choroby układowe np. kolagenozy
12. choroba aktywna, przewlekła lub nawracająca:
– układu pokarmowego
– układu oddechowego
– układu moczowo-płciowego i nerek
– układu immunologicznego
– układu endokrynnego oraz choroby metaboliczne
– choroby krwi i układu krwiotwórczego
– choroby skóry (np. łuszczyca)

13. biorcy ksenoprzeszczepów (przeszczepy organów obcogatunkowych)
choroba Creutzfelda – Jakoba

osoby u których wykonano w przeszłości przeszczep rogówki lub opony twardej albo były leczone preparatami uzyskanych z ludzkich przysadek
osoby, które przebywały w okresie od 01.01.1980r do 31.12.1996r dłużej niż 6 miesięcy w Wielkiej Brytanii, Francji, Irlandii
zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane używaniem środków psychoaktywnych.

PRZYWILEJE KRWIODAWCÓW

UPRAWNIENIA KRWIODAWCÓW:

Osobie, która bezpłatnie oddała krew oraz została zarejestrowana w jednostce organizacyjnej publicznej służby krwi przysługuje:

– tytuł „Honorowego Dawcy Krwi”

– zwolnienie od pracy w dniu, w którym oddaje krew, i na czas okresowego badania lekarskiego dawców krwi na zasadach określonych w odrębnych przepisach, zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy,

– zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi na zasadach określonych w przepisach w sprawie diet i innych należności z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju; koszt przejazdu ponosi jednostka organizacyjna publicznej służby krwi,

– posiłek regeneracyjny po oddaniu krwi lub jej składników o wartości kalorycznej 4.500 kalorii,

– dawcom rzadkich grup i dawcom, którzy przed pobraniem zostali poddani zabiegowi uodpornienia lub innym zabiegom w celu uzyskania osocza lub surowic diagnostycznych, przysługuje oprócz wymienionych uprawnień ekwiwalent pieniężny za pobraną krew i związane z tym zabiegi

– możliwość odliczenia darowizny na cele krwiodawstwa w danym roku podatkowym

Każdej kobiecie, która oddała co najmniej 5 litrów krwi i każdemu mężczyźnie, który oddał co najmniej 6 litrów krwi oraz każdemu kto oddał odpowiadającą tej objętości ilość innych składników krwi przysługuje tytuł i odznaka „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi”. Dodatkowe przywileje przysługujące Zasłużonemu Honorowemu Dawcy Krwi:

– uprawnienie do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej oraz usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach,
– bezpłatne zaopatrzenie w leki objęte wykazami leków podstawowych
i uzupełniających do wysokości limitu ceny.

Osobom, które oddały 20 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych składników może być dodatkowo nadana odznaka „Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu”.

Przed oddaniem krwi

– koniecznie zjedz lekki posiłek przed oddaniem krwi (unikaj pokarmów zawierających dużą ilość tłuszczu);
– pij dużo soków owocowych i wody
– unikaj nadmiernego fizycznego wysiłku przed oddaniem krwi

Po oddaniu krwi

– po oddaniu krwi zastosuj się do poleceń personelu (odpocznij kilkanaście minut w stacji, zjedz czekoladę, wypij sok)
– skorzystaj z dnia wolnego, jaki przysługuje Ci w dniu oddania krwi;
– unikaj nadmiernego obciążenia ręki, z której pobrano krew;
– jedz regularnie posiłki; pamiętaj, aby dieta była bogatsza w węglowodany tego dnia, jedz czekoladę;
– dużo odpoczywaj: pamiętaj, że nie jesteś maszyną, oddanie krwi jest obciążeniem dla Twojego organizmu;
– unikaj szybkiej zmiany pozycji z leżącej na stojącą, najpierw usiądź dopiero po chwili wstawaj;
– staraj się nie wykonywać obciążających prac domowych;
– unikaj wysiłku fizycznego.

Źródła zamieszczonych informacji:

 Narodowe Centrum Krwi

Narodowe Centrum Krwi

PORTAL KRWIODAWCY.ORG

krwiodawcy.org